BH1750 Dijital Işık Sensörü: Lüx (Lux) Ölçer Rehberi

Neden Analog LDR’ler Yetersiz Kalır?

Elektronik projelerine yeni başlayanlar için ışık algılamanın en yaygın yolu LDR (Light Dependent Resistor – Işığa Bağımlı Direnç) kullanmaktır. LDR’ler ucuz ve kullanımı kolay olsa da, ciddi bir dezavantajları vardır: Bize sadece “ışık az” veya “ışık çok” gibi göreceli bir analog değer verirler. Bu değer, standart bir birime (Lüks gibi) dönüştürülemez ve sıcaklıktan kolayca etkilenir. İşte bu noktada BH1750 (veya GY-302 modülü) devreye girer.

BH1750, insan gözünün algıladığına benzer bir spektrumda, ortam ışığı yoğunluğunu uluslararası birim olan Lüks (Lux) cinsinden doğrudan ölçen, 16-bit çözünürlüğe sahip dijital bir sensördür.

BH1750 Teknik Özellikleri

BH1750’yi bu kadar popüler yapan şey, basitliği ve hassasiyetidir:

• Çalışma Voltajı: 3.3V – 5V (Piyasadaki GY-302 modüllerinin çoğu 5V ile tam uyumludur).
• Arayüz: I2C (Inter-Integrated Circuit). Sadece iki adet pin (SDA ve SCL) ile mikrokontrolcüye bağlanır.
• Ölçüm Aralığı: 1 – 65,535 Lüks (Lux).
• Çözünürlük: 1 Lüks (Yüksek hassasiyet modunda).
• Dahili ADC: 16-bit Analog-Dijital Dönüştürücü.
• Gürültü ve Sıcaklık: LDR’lerin aksine, sıcaklık değişimlerinden çok az etkilenir ve gürültü filtresi sayesinde kararlı bir çıktı verir.
• Popüler Modül: Genellikle üzerinde GY-302 yazan küçük mor veya mavi bir kart üzerinde bulunur.

Karşılaştırma: LDR vs. BH1750

Arduino ve Raspberry Pi ile Kullanımı

BH1750’nin en güzel yanlarından biri, I2C arayüzü sayesinde çok kolay kullanılabilmesidir.

Bağlantı (I2C):

• VCC: 5V veya 3.3V pinine
• GND: GND pinine
• SCL: Mikrokontrolcünün SCL pinine (GPIO22)
• SDA: Mikrokontrolcünün SDA pinine (GPIO21)

I2C Adresi: BH1750 sensörünün iki olası I2C adresi vardır. Bu, kart üzerindeki ADDR (veya ADD) pini ile seçilir:

• ADDR pini GND’ye bağlı (veya boşta) ise: Adres 0x23‘tür (en yaygın kullanım).
• ADDR pini VCC’ye (3.3V/5V) bağlı ise: Adres 0x5C‘dir.

Kütüphane: Arduino IDE’si için, “BH1750” (Christopher Laws tarafından yazılan) veya Adafruit’in BH1750 kütüphanesi gibi birçok hazır kütüphane mevcuttur. Bu kütüphaneler, sensörden Lüks değerini lightMeter.readLightLevel() gibi basit bir komutla okumanızı sağlar.

ESP32 (Arduino IDE) Örnek Kodu

Gerekli Kütüphane: “BH1750 by Christopher Wigginton”

//muratdonmez.com.tr
#include <Wire.h>
#include <BH1750.h>

BH1750 lightMeter(0x23); // I2C adresi 0x23 (ADDR pini GND'de ise)

void setup() {
  Serial.begin(115200);
  Wire.begin();

  if (lightMeter.begin(BH1750::CONTINUOUS_HIGH_RES_MODE)) {
    Serial.println("BH1750 sensörü bulundu.");
    } else {
    Serial.println("Hata: BH1750 sensörü bulunamadı!");
  }
}

void loop() {
  float lux = lightMeter.readLightLevel();

  Serial.print("Işık Yoğunluğu: ");
  Serial.print(lux);
  Serial.println(" lx");
  delay(1000);
}

Ne Zaman BH1750 Kullanılmalı?

Eğer projenizde “ışık var mı yok mu?” (LDR ile yapılabilir) yerine, “ışık ne kadar parlak?” sorusunun cevabını arıyorsanız ve bu cevabın tutarlı ve anlamlı (Lüks biriminde) olmasını istiyorsanız, BH1750 sizin için mükemmel bir seçimdir.

Kullanım Alanları:

• Akıllı Ev: Odadaki ışığa göre perdeleri otomatik kapatan veya lambaların parlaklığını ayarlayan sistemler.
• Hava İstasyonları: Güneş ışığı yoğunluğunu kaydetmek.
• Robotik: Robotun aydınlık veya karanlık bir alanda olduğunu anlaması.
• Fotoğrafçılık: Basit bir dijital pozometre (ışık ölçer) yapımı.
• Tarım: Sera içindeki ışık seviyesini bitkilerin ihtiyacına göre ayarlamak.

Eğer akıllı ev, IOT projeleri ile ilgili sorularınız veya yapmak istediğiniz bir projeniz varsa, yedek alma ve yedekten dönme planınız veya felaket kurtarma planınız yoksa, işletmeniz için nasıl bir Sunucu, Bilgisayar veya Kesintisiz Güç Kaynağı seçmeniz gerektiğini bilmiyorsanız danışmanlık hizmetlerimden faydalanmak isterseniz bana WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz.

İlgili Yazılar:

• DS18B20 (Dijital Sıcaklık Sensörü)
• DHT11 / DHT22: Doğru Sıcaklık ve Nem Sensörünü Seçme Rehberi
• BME280: 3’ü 1 Arada Yüksek Hassasiyetli Ortam Sensörü
• BME680: Evinizdeki Havayı Kapsamlı Analiz Edin
• BMP388 ve BMP180: İrtifa ve Basınç Sensör Rehberi

Sık Sorulan Sorular

• BH1750 nedir ve ne ölçer?
  BH1750, bir dijital ortam ışığı sensörüdür. İnsan gözünün algısına yakın bir hassasiyette, ışık yoğunluğunu uluslararası birim olan Lüks (Lux) cinsinden ölçer.
• BH1750 ile LDR arasındaki temel fark nedir?
  En önemli fark çıktıdır. LDR, ışığa göre değişen bir direnç (analog) değeri verir ve kararsızdır. BH1750 ise I2C üzerinden doğrudan Lüks (lux) biriminde, kararlı ve kalibre edilmiş dijital bir veri verir.
• BH1750 sensörünün I2C adresi nedir?
  Genellikle 0x23’tür. Bu, modül üzerindeki ADDR pininin GND’ye (toprak) çekilmesi veya boş bırakılması durumunda geçerlidir. Eğer ADDR pini VCC’ye (güç) bağlanırsa adres 0x5C olur.
• BH1750 ile UV (Ultraviyole) ışığı ölçebilir miyim?
  Hayır. BH1750, görünür ışık spektrumunu (insan gözünün gördüğü) ölçmek için tasarlanmıştır. UV ışınlarını ölçmek için VEML6070 veya SI1145 gibi özel UV sensörleri kullanmanız gerekir.
• Lüks (Lux) nedir?
  Lüks, bir metrekarelik bir yüzeye düşen ışık miktarını (aydınlanma şiddetini) ifade eden birimdir. Örneğin, parlak bir güneş ışığı 100.000 Lüks olabilirken, kapalı bir ofis odası yaklaşık 300-500 Lüks’tür.